Hậu môn trực tràng là cơ quan cuối cùng của hệ thống tiêu hóa, có vai trò đóng mở cửa hậu môn giúp đào thải phân ra ngoài. Khi phải chịu áp lực từ phân, trọng lượng cơ thể hay các loại vi khuẩn thì khu vực này có thể phát sinh nhiều căn bệnh. Tuy hiếm khi gây ảnh hưởng đến tính mạng của người bệnh thế nhưng nó lại làm bệnh nhân cảm thấy vô cùng khó chịu làm ảnh hưởng nặng nề đến chất lượng cuộc sống hằng ngày của họ.
Tình trạng này còn đáng báo động hơn khi hầu hết người bệnh vẫn chưa thực sự quan tâm đến những vấn đề xảy ra ở khu vực này. Khi có các dấu hiệu bất thường, họ thường khá chủ quan, xem nhẹ hoặc có thể do tâm lý xấu hổ, e ngại nên đã tự ý mua thuốc về sử dụng hay học theo các cách chữa bệnh không được xác thực trên các trang mạng.
Điều này chẳng những không giúp cải thiện tình trạng bệnh mà còn khiến nó trở nên trầm trọng hơn. Và chỉ đến khi các dấu hiệu đã phát triển đến mức nghiêm trọng không thể chịu đựng nổi thì bệnh nhân mới bắt đầu nghĩ đến việc thăm khám bác sĩ. Lúc này, việc can thiệp y tế hầu như trở nên khó khăn hơn rất nhiều và cũng không thể đảm bảo quá trình hồi phục có thể diễn ra thuận lợi như khi mới mắc bệnh.
Bệnh hậu môn trực tràng là gì?
Tại sao lại bị bệnh hậu môn trực tràng?
Do có nhiệm vụ chính là làm lối thoát để đào thải phân ra ngoài. Chính vì thế, hậu môn trực tràng là khu vực rất dễ bị tác nhân gây bệnh như nấm, ký sinh trùng, vi khuẩn,… xâm nhập và gây tổn thương. Bên cạnh đó, các yếu tố như sự thay đổi của hệ tiêu hóa, rối loạn tiêu hóa hoặc các bệnh lý liên quan đến hệ tiêu hóa cũng có thể tác động đến và khiến cho khu vực này bị ảnh hưởng.
Ngoài ra, những người có thói quen nhịn đi đại tiện, bị táo bón thường xuyên hay có thói quen vệ sinh hậu môn sơ sài cũng sẽ dễ có nguy cơ mắc các bệnh viêm nhiễm ở vùng hậu môn hơn. Không chỉ vậy, tỷ lệ mắc các vấn đề viêm nhiễm vùng hậu môn cũng tăng lên đáng kể ở những đối tượng có cơ địa dễ bị nhiễm trùng như người lớn tuổi, người có hệ miễn dịch kém, đái tháo đường,…
Tại sao lại bị bệnh hậu môn trực tràng?
Một số bệnh hậu môn trực tràng thường gặp hiện nay
Bệnh trĩ
Bệnh trĩ là tình trạng giãn ra của các tĩnh mạch ở hậu môn và trực tràng dưới, tương tự như chứng giãn tĩnh mạch chân. Đây là bệnh có số người mắc nhiều trong bệnh lý liên quan đến hậu môn trực tràng.
Bệnh trĩ có thể bị gây ra bởi các nguyên nhân như:
Ngồi nhiều, ít vận động, đặc biệt là dân văn phòng.
Uống ít nước.
Uống rượu bia.
Hay ăn đồ cay nóng.
Chế độ ăn thiếu rau xanh và chất xơ.
Mắc bệnh béo phì.
Phụ nữ mang thai.
Táo bón hoặc tiêu chảy mãn tính.
Hay quan hệ qua đường hậu môn.
Thói quen ngồi bồn cầu lâu hoặc rặn nhiều khi đi đại tiện.
U vùng tiểu khung như u đại trực tràng, u xơ tử cung.
Nguyên nhân gây bệnh trĩ
Bệnh trĩ có các dấu hiệu cụ thể như:
Búi trĩ sa ra ngoài hậu môn khi đi đại tiện, khi trĩ nặng có thể xuất hiện ngoài hậu môn thường xuyên.
Búi trĩ bị tắc mạch hoặc bị sa nghẹt gây sưng đau.
Đại tiện bị chảy máu nhưng không gây đau. Tùy mức độ chảy máu, bệnh nhân có thể chỉ thấy máu thấm giấy vệ sinh, hoặc nhỏ giọt hay máu bắn thành tia, càng rặn thì càng chảy nhiều máu.
Thường xuyên bị kích thích hoặc ngứa hậu môn. Triệu chứng này rất dễ nhầm lẫn với triệu chứng bị nhiễm giun kim.
Khó chịu, đau rát hậu môn tăng dần theo sự tiến triển của búi trĩ.
Bệnh trĩ có các biến chứng nguy hiểm như:
Thiếu máu.
Trĩ sa nghẹt.
Tắc mạch.
Viêm loét, nhiễm trùng.
Ung thư đại trực tràng.
Hậu môn bị sưng
Biến chứng của bệnh trĩ
Áp xe hậu môn
Áp xe hậu môn là tình trạng các khoang gần hậu môn hoặc trực tràng chứa đầy mủ, gây đau đớn cho người bệnh. Phần lớn các trường hợp đều do các tuyến bên trong bị nhiễm trùng cấp tính. Đôi khi, vi khuẩn, phân hoặc vật lạ cũng có thể làm tắc nghẽn tuyến hậu môn, xâm nhập vào mô xung quanh sau đó tụ lại trong khoang, gây ra hiện tượng áp xe.
Áp xe hậu môn có thể bị gây ra bởi các nguyên nhân như:
Nhiễm trùng tuyến hậu môn do sự xâm nhập của vi khuẩn hiếu khí và vi khuẩn kỵ khí.
Chấn thương.
Mắc các bệnh như Crohn, bệnh lao, bệnh lây truyền qua đường tình dục, viêm ruột, ung thư,…
Tắc nghẽn tuyến hậu môn.
Sử dụng một số loại thuốc hỗ trợ điều trị bệnh lý hậu môn trực tràng không đúng cách hoặc dùng trong thời gian dài gây viêm nhiễm các mô.
Hậu môn, trực tràng, niệu đạo,… từng trải qua tiểu phẫu nhưng dụng cụ y tế không được vô trùng dẫn đến nhiễm trùng và hình thành áp xe.
Nguyên nhân gây áp xe hậu môn
Áp xe hậu môn có các dấu hiệu cụ thể như:
Đau nhói liên tục hoặc âm ỉ ở vùng hậu môn, có thể kèm theo hiện tượng sưng tấy, đau dữ dội khi đi vệ sinh.
Táo bón.
Trực tràng tiết dịch bất thường hoặc chảy máu.
Sưng hoặc đau vùng da xung quanh hậu môn.
Cơ thể mệt mỏi, sốt, ớn lạnh.
Sờ thấy khối u sưng đỏ và mềm ở vành hậu môn.
Đau hoặc khó chịu ở vùng bụng (thường xảy ra ở người bị bệnh viêm ruột).
Ở trẻ sơ sinh, áp xe thường xuất hiện dưới dạng nốt sưng đỏ, mềm ở rìa hậu môn, khiến trẻ quấy khóc, cáu kỉnh vì khó chịu, ngoài ra không có các triệu chứng bất thường khác.
Áp xe hậu môn có các biến chứng nguy hiểm như:
Lỗ rò hậu môn.
Nhiễm trùng huyết.
Hội chứng Fournier.
Biến chứng của áp xe hậu môn
Ung thư hậu môn
Ung thư hậu môn là tình trạng các tế bào ở lớp niêm mạc (lớp lót bên trong ống hậu môn) phân chia mất kiểm soát, hình thành các khối u. Nếu không được phát hiện và hỗ trợ điều trị sớm, các tế bào ung thư có thể di căn đến các cơ quan xa trong cơ thể (di căn).
Ung thư hậu môn có thể bị gây ra bởi các nguyên nhân như:
Suy giảm miễn dịch.
quan hệ không an toàn.
Nhiễm virus u nhú ở người HPV.
Hút thuốc lá.
Rò hậu môn kéo dài.
Nguyên nhân gây ung thư hậu môn
Ung thư hậu môn có các dấu hiệu cụ thể như:
Ngứa quanh hậu môn.
Chảy máu từ hậu môn.
Nổi một khối quanh hậu môn.
Đau rát, khó chịu quanh hậu môn.
Cảm giác đau tức nặng vùng hậu môn.
Cảm giác liên tục muốn đi đại tiện.
Rối loạn tiêu hóa.
Táo bón.
Tiêu chảy.
Thay đổi khuôn phân.
Ung thư hậu môn có các biến chứng nguy hiểm như:
Ung thư hậu môn hiếm khi di căn đến các bộ phận xa của cơ thể. Chỉ một tỷ lệ nhỏ các khối u được phát hiện là đã lan rộng, nhưng những khối u này đặc biệt rất khó hỗ trợ điều trị. Ung thư hậu môn di căn phổ biến đến gan và phổi.
Biến chứng của ung thư hậu môn
Viêm hậu môn
Viêm hậu môn là tình trạng da xung quanh lỗ hậu môn bị kích ứng, dẫn đến các triệu chứng đau, rát hoặc ngứa ở vùng hậu môn, đặc biệt là trong lúc đi vệ sinh. Một số trường hợp bệnh nặng, người bệnh cũng có thể xuất hiện tình trạng máu lẫn trong phân.
Viêm hậu môn có thể bị gây ra bởi các nguyên nhân như:
Viêm đường ruột.
Nhiễm trùng qua đường tình dục.
Xạ trị ung thư.
Lạm dụng kháng sinh.
Tình trạng bạch cầu ái toan.
Viêm trực tràng.
Lạm dụng thực phẩm protein gây viêm.
Nguyên nhân gây viêm hậu môn
Viêm hậu môn có các dấu hiệu cụ thể như:
Chảy máu trực tràng.
Đi vệ sinh có chất nhầy.
Các cơn đau thắt ở vùng hậu môn và trực tràng.
Luôn có buồn đi đại tiện, cần đi gấp dù cơ thể thật sự không có nhu cầu.
Ngứa và kích thích hậu môn.
Mót rặn.
Viêm hậu môn có các biến chứng nguy hiểm như:
Các biến chứng có thể gặp liên quan đến nứt hậu môn, áp xe hậu môn hay rò hậu môn. Nếu không được hỗ trợ điều trị, các nguyên nhân nhiễm trùng có thể dẫn đến biến chứng nghiêm trọng hơn là nhiễm khuẩn huyết. Tuy nhiên, triển vọng hỗ trợ điều trị của các nguyên nhân nhiễm trùng là tốt. Còn đối với viêm hậu môn thứ phát do bệnh lý viêm ruột, tình trạng viêm ruột sẽ thường xuyên tái phát và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của bạn.
Biến chứng của viêm hậu môn
Polyp hậu môn
Polyp hậu môn là sự tăng sinh bất thường của mô trên bề mặt bên trong của hậu môn. Chúng thường có hình dạng cuống nhỏ như nấm có kích thước thường nhỏ hơn 2.5cm. Polyp ở hậu môn cần phát hiện và hỗ trợ điều trị sớm để hạn chế nguy cơ ảnh hưởng xấu tới sức khỏe
Polyp hậu môn có thể bị gây ra bởi các nguyên nhân như:
Di truyền nhiễm sắc thể.
Cấu trúc hậu môn không bình thường.
Hoạt động quan hệ qua đường hậu môn.
Yếu tố vệ sinh.
Táo bón kéo dài.
Chế độ ăn uống thiếu lành mạnh.
Các bệnh lý như bệnh lao, bệnh trĩ ngoại, áp xe hậu môn, tắc tĩnh mạch ở hậu môn,…
Nguyên nhân gây polyp hậu môn
Polyp hậu môn có các dấu hiệu cụ thể như:
Khối sa hậu môn sau đại tiện
Đau bụng.
Đại tiện ra máu.
Đi ngoài phân lỏng.
Mệt mỏi, suy nhược cơ thể.
Nôn/ buồn nôn, sốt khó hạ,…
Polyp hậu môn có các biến chứng nguy hiểm như:
Polyp hậu môn có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm. Ngoài nguy cơ ung thư, polyp ở hậu môn nếu hỗ trợ điều trị muộn có thể dẫn tới: nhiễm trùng hậu môn, các vấn đề về đường ruột (táo bón, tiêu chảy kéo dài,…), di truyền. Do đó khi phát hiện ra polyp – dù bất cứ là loại gì – thì cũng cần loại bỏ càng sớm càng tốt.
Biến chứng của polyp hậu môn
Sưng hậu môn
Sưng hậu môn là tình trạng một hoặc cả hai bên hậu môn bị sưng, kèm theo những cảm giác nóng rát gây khó chịu cho người bệnh. Đây là một loại bệnh lý thuộc hệ tiêu hóa, do đa dạng nguyên nhân gây ra, trong đó có nhiễm trùng hậu môn. Ở một số trường hợp ghi nhận, hậu môn bị sưng do ảnh hưởng từ những bệnh lý khác sẽ kèm theo những cơn đau ở vùng bụng dưới, và tình trạng tiết dịch, máu hoặc mủ ở hậu môn.
Sưng hậu môn có thể bị gây ra bởi các nguyên nhân như:
Nứt kẽ hậu môn nhiễm trùng.
Áp xe hậu môn.
Rò hậu môn áp xe hóa.
Hậu môn bị sưng do bệnh trĩ.
Do viêm ống hậu môn, Viêm da quanh hậu môn.
Bệnh Crohn.
quan hệ qua đường hậu môn.
Ung thư hậu môn.
Nguyên nhân gây sưng hậu môn
Sưng hậu môn có các dấu hiệu cụ thể như:
Một hoặc hai bên hậu môn bị sưng.
Cảm giác ấm hoặc đau buốt khi đi vệ sinh.
Cảm giác bỏng rát ở hậu môn.
Ngứa hậu môn.
Xuất hiện các cơn đau dữ dội.
Tiết dịch hậu môn, một số trường hợp có máu và mủ.
Sốt.
Sưng hậu môn có các biến chứng nguy hiểm như:
Hậu môn bị sưng có thể là khởi đầu một vấn đề nguy hiểm. Đa số các ca bị sưng hậu môn đều thuốc dạng triệu chứng lành tính và sẽ khỏi sau một thời gian. Tuy nhiên, hậu môn bị sưng cũng được biết là triệu chứng của những bệnh lý liên quan. Và ở trường hợp này, người bệnh cần hỗ trợ điều trị bệnh chính đã gây ra sưng hậu môn để hỗ trợ điều trị tình trạng sưng cũng như không để bệnh tiến triển nghiêm trọng hơn.
Biến chứng của sưng hậu môn
Rò hậu môn
Rò hậu môn là một tình trạng có đường hầm thông nối bất thường giữa ống hậu môn và da xung quanh hậu môn. Đây thường là hậu quả của một áp xe (ổ mủ) ở hậu môn trực tràng không được điều trị hoặc điều trị không khỏi hẳn. Áp xe xảy ra khi các tuyến nhỏ tạo chất nhờn nằm ngay bên trong hậu môn bị tắc và nhiễm trùng. Khoảng 40% số áp xe này có thể phát triển thành rò. Tuy nhiên cũng có thể rò do các nguyên nhân khác.
Rò hậu môn có thể bị gây ra bởi các nguyên nhân như:
Bệnh Crohn (viêm ruột).
Bức xạ (hỗ trợ điều trị ung thư).
Chấn thương.
Dị vật vùng hậu môn.
Bệnh lây truyền qua đường tình dục.
Bệnh lao.
Ung thư.
Ảnh hưởng sau một phẫu thuật ở vùng gần hậu môn.
Nguyên nhân gây rò hậu môn
Rò hậu môn có các dấu hiệu cụ thể như:
Đau và sưng quanh hậu môn.
Tiết dịch có máu hoặc có mùi hôi (mủ) từ một lỗ xung quanh hậu môn. Cơn đau có thể giảm sau khi lỗ rò đã chảy dịch.
Kích ứng da xung quanh hậu môn do dịch bị rò ra ngoài.
Đau khi đại tiện.
Chảy máu hậu môn.
Tình trạng nhiễm trùng có thể gây sốt, ớn lạnh và cảm giác mệt mỏi.
Rò hậu môn có các biến chứng nguy hiểm như:
Rò hậu môn thường là bệnh lý lành tính, chỉ gây khó chịu và khiến người bệnh mất tự tin. Tuy rò hậu môn không gây ảnh hưởng tính mạng, nhưng cần một quá trình điều trị hợp lý với sự tuân thủ điều trị của bệnh nhân. Nếu rò hậu môn là một biến chứng của một loại ung thư tiêu hóa thì trường hợp này đặc biệt nguy hiểm. Vì các loại ung thư tiêu hóa nếu phát hiện muộn thường có tiên lượng xấu với chất lượng cuộc sống thấp.
Biến chứng của rò hậu môn
Nứt kẽ hậu môn
Nứt kẽ hậu môn là tình trạng vị trí này xuất hiện một vết rách trên lớp niêm mạc, làm lộ cơ xung quanh dẫn đến co thắt, về lâu dài kéo các mép vết nứt ra rộng hơn. Tổn thương thường xuất hiện khi người bệnh bị táo bón, đi đại tiện kèm phân cứng, kích thước lớn, gây đau và chảy máu.
Nứt kẽ hậu môn có thể bị gây ra bởi các nguyên nhân như:
Táo bón mãn tính.
Phân có kích thước lớn, cứng và khô, khiến đại tiện gặp khó khăn.
Tiêu chảy kéo dài.
quan hệ qua đường hậu môn dẫn đến căng da hậu môn.
Đưa vật lạ vào hậu môn.
Cơ thắt hậu môn ở trong trạng thái co cứng hoặc quá căng hoặc co cứng.
Sẹo xuất hiện ở vùng hậu môn trực tràng (thường gặp sau điều trị trĩ).
Các vấn đề bệnh lý tiềm ẩn: bệnh Crohn, viêm loét đại tràng, ung thư hậu môn, bệnh bạch cầu.
Các bệnh lây truyền qua đường tình dục (giang mai, lậu, Chlamydia, HIV…).
Giảm lưu lượng máu đến vùng hậu môn trực tràng.
Sinh con.
Nguyên nhân gây nứt kẽ hậu môn
Nứt kẽ hậu môn có các dấu hiệu cụ thể như:
Vùng da xung quanh hậu môn xuất hiện vết rách có thể dễ dàng nhìn thấy.
Vùng hậu môn bị đau nhói khi đi đại tiện, cơn đau có thể kéo dài vài phút đến cả ngày.
Cục phân đầu tiên luôn cứng.
Xuất hiện máu trong phân sau khi đi đại tiện, máu có thể dính trên giấy vệ sinh, nhỏ giọt hoặc ướt bồn cầu.
Hậu môn có dấu hiệu ngứa và nóng rát.
Xuất hiện khối u nhỏ gần vết rách hậu môn.
Nứt kẽ hậu môn có các biến chứng nguy hiểm như:
Không thể chữa lành.
Tái phát.
Vết rách kéo dài đến các cơ xung quanh.
Biến chứng của nứt kẽ hậu môn
Ngứa hậu môn
Ngứa hậu môn là tình trạng vùng da phía trong hoặc xung quanh hậu môn bị kích ứng, dẫn đến hiện tượng ngứa ngáy khó chịu. Hầu hết các trường hợp thường là dấu hiệu cho thấy vùng này đang bị viêm nhiễm. Cường độ ngứa và mức độ viêm có xu hướng tăng lên khi hậu môn bị tổn thương trực tiếp do gãi hoặc tiếp xúc với hơi ẩm. Trường hợp cơn ngứa tiến triển dữ dội, xuất hiện kèm triệu chứng đau, bỏng rát người bệnh có thể không chịu được.
Ngứa hậu môn có thể bị gây ra bởi các nguyên nhân như:
Nhiễm giun kim.
Do chứng rò hậu môn.
Do mắc bệnh trĩ.
Do dị ứng với thuốc.
Do nhiễm nấm Candida.
Do bệnh tình dục.
Thói quen vệ sinh.
Thói quen ăn uống.
Bệnh vảy nến.
Nhão cơ vòng hậu môn.
Đái tháo đường.
Ung thư máu giai đoạn đầu.
Sùi mào gà.
Phụ nữ ở thời kỳ mãn kinh.
Sử dụng đồ lót không đảm bảo, gây kích ứng hậu môn.
Vấn đề về bệnh tiểu đường loại 2, bệnh bạch cầu, ung thư hạch, suy thận, bệnh gan, cường giáp, thiếu máu,…
Tâm lý lo lắng và căng thẳng.
Nguyên nhân gây ngứa hậu môn
Ngứa hậu môn có các dấu hiệu cụ thể như:
Ngứa ngáy vùng hậu môn.
Đau nhức hậu môn.
Nóng rát vùng hậu môn.
Hậu môn xuất hiện vết trầy xước.
Vùng da xung quanh hậu môn bị dày lên bất thường.
Ngứa hậu môn xảy ra lúc đại tiện.
Ngứa hậu môn kèm ngứa sức khỏe sinh sản.
Một số trường hợp ngứa hậu môn kèm máu.
Ngứa hậu môn có các biến chứng nguy hiểm như:
Hậu môn và khu vực xung quanh bị chảy mủ.
Tiêu chảy kèm máu.
Búi trĩ lòi ra ngoài.
Vùng da quanh hậu môn bị xỉn màu và dày lên bất thường.
Biến chứng của ngứa hậu môn
Nên làm gì như thế nào để phòng tránh bệnh hậu môn trực tràng?
Để phòng tránh các căn bệnh liên quan đến hậu môn trực tràng, bạn có thể thực hiện các biện pháp sau đây:
Xây dựng chế độ dinh dưỡng lành mạnh: Hãy ăn nhiều rau xanh, các loại trái cây, ngũ cốc nguyên hạt để cung cấp đủ chất xơ và vitamin cho hệ tiêu hóa. Đồng thời, hạn chế ăn thức ăn nhanh và thức ăn có nhiều chất béo.
Bổ sung đủ nước: Uống đủ ít 2 lít nước mỗi ngày sẽ giúp thúc đẩy quá trình tiêu hóa diễn ra trơn tru và hiệu quả hơn.
Thường xuyên vận động: Tập thể dục đều đặn giúp cải thiện sự lưu thông máu và hoạt động hệ tiêu hóa. Điều này có thể giúp ngăn ngừa táo bón và giảm nguy mắc các bệnh về hậu môn.
Thường xuyên vận động để phòng tránh bệnh hậu môn trực tràng
Hạn chế sử dụng thuốc lá và cồn: Thuốc lá và đồ uống có chứa cồn có thể gây ảnh hưởng xấu đến hoạt động của tiêu hóa.
Hạn chế sử dụng thuốc chống trầm cảm: Một số loại thuốc chống trầm cảm có thể gây táo bón hoặc tăng nguy cơ bệnh lý hậu môn.
Thực hiện vệ sinh cá nhân đúng cách: Sau khi đi vệ sinh, hãy nhẹ nhàng lau sạch bằng giấy vệ sinh, tránh dùng lực quá mạnh vì có thể gây tổn thương vùng hậu môn.
Khám sức khỏe định kỳ: Việc phát hiện và hỗ trợ điều trị kịp thời sẽ giúp hạn chế được tối đa nguy cơ gặp phải những biến chứng nặng nề do bệnh hậu môn trực tràng gây ra.
Phòng Khám Đa Khoa Nam Định tự hào khi sở hữu đội ngũ y bác sĩ tài năng và giàu kinh nghiệm ở nhiều lĩnh vực khác nhau của hậu môn trực tràng. Điều này sẽ đảm bảo được việc bạn sẽ luôn được thăm khám bởi những chuyên gia có tay nghề cao, có khả năng chẩn đoán và hỗ trợ điều trị đúng bệnh lý của bạn.
Nếu còn đang băn khoăn trong việc tìm kiếm địa chỉ chăm sóc và cải thiện sức khỏe hậu môn trực tràng thì hãy yên tâm. Với đội ngũ bác sĩ và y tá giàu kinh nghiệm, Phòng Khám Đa Khoa Nam Định sẽ mang đến cho bạn sự hài lòng với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe hiện nay.
Khám hậu môn trực tràng tại Phòng Khám Đa Khoa Nam Định
Địa chỉ: 181 Song Hào, Văn Miếu, TP.Nam Định, Nam Định.
Số điện thoại: 02287306888.
Thời gian làm việc: Tất cả các ngày trong tuần từ 8:00 đến 20:00.